wylosuj kolejny
Newsletter
podaj email:

 
buttonarium.eu - Strona Polskich Kolekcjonerów Guzików
8230 guzików 1552 właścicieli 766 sygnatur 684 wytwórców 178 komentarzy
pl

Guzik btrm007158

btrm007158
Dane szczegółowe
Właściciel:Lucjan 1979
Kraj:Austria
Okres historyczny:brak danych
Znaleziono:podkarpackie
Materiał awersu:mosiądz
Materiał rewersu:mosiądz
Wykończenie:srebrzony
Sygnowanie:! Bez sygnatur wytwórcy
Wytwórca:! Bez sygnatur wytwórcy
Średnica:26.0 mm
Typ uszka:drut
Rant:●--|
Profil:(| - dwuwarstwowy, wypukło-płaski

Występujące elementy

  • korona [otwarta; 7-pałek]
  • kotwica
  • tarcza

Przeznaczenie

  • szlachecki
Ostatnia aktualizacja: 2017-10-28 15:22
Licznik wyświetleń: 2365
Opis guzika

Austriacki (?) guzik liberyjny z herbem
© buttonarium.eu

Awers przedstawia niezidentyfikowany herb szlachecki z koroną baronowską.

Rewers bez sygnatur wytwórcy.

Guzik znaleziono w okolicach Przemyśla.

Przeznaczenie i datowanie
Guziki tego typu były noszone przy niektórych rodzajach liberii. Z polskiej dziewiętnastowiecznej literatury wiadomo, że różnego rodzaju liberie były noszone m.in. przez: pacholików, hajduków, pajuków, kozaków, lokai, masztalerzów, forysiów, furmanów [1]. Służba, która nosiła liberie oraz rodzaj przeznaczonych dla nich ubiorów zależał od wielu różnych czynników: zasadności, aktualnej mody, zasobności i upodobań danej rodziny itp. Liberya. Dwojaka pospolicie bywała: codzienna i paradna; w tej ostatniej mianowicie przesadzano się aż do największych zbytków, to na sukna przednie, to na burty, szamerowania, galony [1].
Można przypuszczać, że guziki liberyjne zdobiły głównie liberie paradne reprezentacyjnej służby dworskiej.

Guziki liberyjne występowały w kilku podstawowych rodzajach:

  • guziki z herbem wraz z różnymi jego elementami: zawołaniem, klejnotem, koroną rangową, tarczą herbową, godłem, orderem, dewizą oraz trzymaczami;
  • guziki z samym godłem heraldycznym;
  • guziki z inicjałem/inicjałami z koroną lub bez korony rangowej;
  • guziki z samą koroną rangową.

Z ogłoszeń zamieszczanych w polskiej dziewiętnastowiecznej prasie wynika, że więksi producenci posiadali gotowe sztance do produkcji niektórych rodzajów guzików liberyjnych (z inicjałem, z inicjałem wraz z koroną szlachecką lub z samą koroną rangową) i były one dostępne w ciągłej sprzedaży. Inicjały na guzikach miały różny krój i stylizację i było to zależne m.in. od mody, czy inwencji danego rytownika.

Guziki liberyjne były zamawiane najprawdopodobniej przez krawca, któremu zlecono uszycie liberii. Najczęściej zamawiał je u najbliższego wytwórcy, ale spotykane są polskie guziki liberyjne, które zostały wyprodukowane aż w Paryżu, Wiedniu czy Sankt Petersburgu.

W Europie piękne liberie paradne zdobione efektownymi i cennymi guzikami zaczęły być modne w II połowie XVIII wieku, a w XIX wieku były już stosunkowo popularne. Postęp techniczny spowodował obniżkę cen guzików, co wpłynęło na większą ich dostępności. Liberie były w powszechnym użytku do wybuchu I wojny światowej, a gdzieniegdzie aż do wybuchu II wojny.

Do czasów współczesnych liberie przetrwały w renomowanych hotelach, kasynach, klubach itp.

Ciekawostka
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, wraz z uchwaleniem Konstytucji Marcowej z 1921 roku Państwo Polskie przestało uznawać tytuły arystokratyczne, co nie przeszkodziło w dalszym używaniu liberii z odpowiednimi guzikami. Po zakończeniu II wojny światowej, z powodu zmian ustrojowych, które nastąpiły w Polsce, nie honorowano żadnych tytułów szlacheckich. Dawne majątki zostały upaństwowione, ostatecznie zakończyła się era pałaców (większość zamieniła się w ruinę), służby dworskiej, liberii i oczywiście guzików liberyjnych.

Źródła
Podobne guziki   Podobne guziki na stronie Buttonarium Polska
link[1]Gołębiowski Ł. - Ubiory w Polszcze od najdawniejszych czasów aż do chwil obecnych, Warszawa 1830
Książka   GUZIKI LIBERYJNE KATALOG, Elbląg 1988
Książka   Zajchowski Zb. - Guziki herbowe . cz.1, Elbląg 2008
Książka   Zajchowski Zb. - Guziki herbowe . cz.2, Elbląg 2013

Słowniczek
wiki Wikipedia.pl - Blazonowanie
wiki Wikipedia.pl - Dewiza herbowa
wiki Wikipedia.pl - Figura heraldyczna
wiki Wikipedia.pl - Godło
wiki Wikipedia.pl - Hełm heraldyczny
wiki Wikipedia.pl - Heraldyka
wiki Wikipedia.pl - Heraldyka polska
wiki Wikipedia.pl - Herb
wiki Wikipedia.pl - Herb szlachecki
wiki Wikipedia.pl - Herb szlachecki (lista herbów)
wiki Wikipedia.pl - Herbarz (heraldyka)
wiki Wikipedia.pl - Herbowni
wiki Wikipedia.pl - Herby szlachty polskiej (galeria)
wiki Wikipedia.pl - Inicjał
wiki Wikipedia.pl - Klejnot herbowy
wiki Wikipedia.pl - Korona rangowa
wiki Wikipedia.pl - Labry (heraldyka)
wiki Wikipedia.pl - Liberia (ubiór)
wiki Wikipedia.pl - Monogram
wiki Wikipedia.pl - Order herbowy
wiki Wikipedia.pl - Postument heraldyczny
wiki Wikipedia.pl - Szlachta
wiki Wikipedia.pl - Szlachta w Polsce
wiki Wikipedia.pl - Trzymacze heraldyczne
wiki Wikipedia.pl - Tynktura (heraldyka)
wiki Wikipedia.pl - Zawołanie

Wytwórca: ! Bez sygnatur wytwórcy

Starsze guziki nie były w ogóle sygnowane, zdecydowana większość guzików wykonanych techniką odlewu też nie posiadała oznaczeń wytwórcy. Niektórzy producenci nie podpisywali swoich wyrobów lub tylko czasowo ich nie znakowali (np. na początku swojej działalności). Francuskie guziki wojskowe, z okresu wojen napoleońskich, przeważnie nie były sygnowane, zwłaszcza te z uszkiem typu koszyczek. Współczesne, cywilne guziki ozdobne w zdecydowanej większości nie posiadają żadnych oznaczeń wytwórcy. Na podstawie braku sygnatury trudno wyciągać jakiekolwiek wnioski na temat wytwórcy, czy chociażby kraju pochodzenia. Jedyną podpowiedzią jest budowa guzika, która w pewnych sytuacjach może być pomocna w przypisaniu danego guzika do producenta, kraju, czy epoki.

Przy opracowaniu opisu wykorzystano informacje od użytkowników oraz wnioski z analizy guzików w Buttonarium.
Jeśli chciałbyś coś dodać do tego opisu, to napisz poniżej komentarz. Nie zapomnij podać źródeł tych informacji.

Ostatnia aktualizacja: 2017-11-15 08:45
Komentarze użytkowników (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy - dodaj swój komentarz.
Dodaj swój komentarz


pozostało znaków:   napisałeś znaków: